zondag 28 augustus 2016

Schoenen kopen

Waaraan merk je dan dat hij autisme heeft? Het is de zoveelste keer dat ik deze vraag krijg voorgeschoteld en de zoveelste keer dat ik ze moeilijk te beantwoorden vind. De zoveelste keer ook dat ik enkele vage onduidelijke beschrijvingen geef, die ik kracht probeer bij te zetten met voorbeelden. Voorbeelden die achteraf meedogenloos ontkracht worden door een "Dat heeft mijn zoon ook wel eens en die heeft geen autisme. Hij heeft dan toch zeker een milde vorm."

Een milde vorm ja, zo mild dat hij niet functioneert op een gewone school, zo mild dat ze zelfs in het buitengewoon onderwijs aangeven dat zijn autisme wel  erg opvallend is, zo mild dat het voor ons als ouders soms voelt alsof we de Mount Everest hebben beklommen tegen de tijd dat hij eindelijk in bed ligt (laat staan hoe het dan voor hem zelf moet voelen). Maar ik kan het de mensen niet kwalijk nemen. Het is ook zo abstract, zo ongrijpbaar en vaak onzichtbaar.

Ook voor ons valt het dikwijls niet eens meer op. Het gaat goed, over het algemeen. En nu zeker tijdens de zomervakantie. Hij voelt zich ontspannen, is gelukkig én verlegt de ene na de andere grens.


En dan gaan we schoenen kopen. Hij moet op zo'n 'scan-ding' gaan staan dat de grootte van zijn voeten zal bepalen. Dat deed hij al eerder en ditmaal gaat hij er van de eerste keer juist op staan. Ik voel me gloeien van trots. Het kostte een jaar geleden nog zowat bloed, zweet en bijna tranen om hetzelfde gedaan te krijgen. Nadat de angst voor het vreemde ding werd overwonnen, bleek het voor zoonlief bijzonder moeilijk te begrijpen hoe hij er exact moest op plaatsnemen.

Ditmaal verloopt het dus vlekkeloos. Dan moet hij schoenen passen. Ze aantrekken blijkt moeilijk en op de tips die de vriendelijke verkoopster hem geeft, lijkt hij niet te reageren. Aan de frons op zijn voorhoofd te zien, begrijpt hij geen zier van haar goedbedoelde instructies. De schoenen blijken uiteindelijk te klein. Hij moet een groter paar passen. Om zeker te weten dat de maat goed is, dient hij zijn voet tot helemaal vooraan in de schoen te duwen. Dat begrijpt hij niet. Hij gaat erbij zitten. Dat mag niet; het moet staand gebeuren. Hij duwt zelf met zijn vinger op zijn tenen om aan te geven tot waar ze komen. Dat is niet de bedoeling. Hij gaat weer zitten. Dat mag niet. 

Haast geruisloos zegt hij dat hij het niet begrijpt. Ik zie de vertwijfeling in zijn ogen. Wat wordt er toch van hem verwacht? De verkoopster kijkt me op haar beurt verward aan. Waarom begrijpt hij haar toch niet? Krampachtig duwt hij zijn voet naar voor in zijn schoen. Er blijkt achteraan nog wat ruimte over. De schoenen zijn perfect van maat. Ze mogen weer uit. Dat doet hij niet meteen. Hij staat nog steeds met zijn voet te duwen. "Ik moest mijn voet naar voor duwen, maar hij geraakt niet tot helemaal vooraan in de schoen", zegt hij lichtjes in paniek. Geen probleem, zeg ik. Dat bedoelde de verkoopster ook niet. "Waarom zei ze het dan?" Omdat mensen nu eenmaal dingen zeggen die ze niet letterlijk zo bedoelen. Dat weet hij, dat begrijpt hij. Maar nu weer even niet.

Waaraan merk ik dan dat hij autisme heeft?  Een simpele vraag. Geen simpel antwoord.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen